Apple khởi kiện OpenAI: Cáo buộc chiến dịch gián điệp công nghệ quy mô lớn

Nội dung chính vụ kiện giữa Apple và OpenAI

Cuối tuần qua, Apple đã nộp đơn kiện lên tòa án sơ thẩm liên bang tại California (Mỹ), chĩa mũi dùi trực diện vào OpenAI. "Táo khuyết" cáo buộc đối thủ đã triển khai một chiến dịch quy mô lớn và có hệ thống nhằm chiếm đoạt các thông tin mật của hãng thông qua việc lôi kéo cựu nhân viên, lợi dụng quy trình tuyển dụng và can thiệp vào mối quan hệ với các nhà cung ứng linh kiện.

Mất mát bí mật công nghệ từ những nhân sự cấp cao

Đơn kiện của Apple tập trung xoáy sâu vào hai nhân vật chủ chốt:

• Chang Liu: Cựu kỹ sư hệ thống cao cấp có 8 năm làm việc tại Apple trước khi rời đi vào đầu năm nay.
• Tang Yew Tan: Cựu Phó chủ tịch thiết kế sản phẩm iPhone và Apple Watch với 25 năm cống hiến tại Apple. Ông Tan rời đi cuối năm 2023 và hiện giữ chức Giám đốc Phần cứng của IO Products – công ty do nhà thiết kế danh tiếng Jony Ive thành lập nhưng đã được OpenAI mua lại với giá 6,5 tỷ USD.

Apple khẳng định ông Tan đã sử dụng một cách có hệ thống các thông tin mật của hãng để mang lại lợi thế bất hợp pháp cho OpenAI.

Lỗ hổng bảo mật và cách thức đánh cắp thông tin dễ dàng

Dù nổi tiếng với những Thỏa thuận bảo mật (NDA) cực kỳ khắt khe, Apple thừa nhận việc ngăn chặn rò rỉ thông tin nội bộ vẫn gặp nhiều lỗ hổng. Cụ thể, cựu kỹ sư Chang Liu sau khi nghỉ việc đã không trả lại laptop do công ty cấp và né tránh các buổi phỏng vấn thôi việc. Đáng chú ý, Apple đã không kiểm tra thiết bị này trong một thời gian dài.

Trong thời gian đó, Liu vẫn liên lạc với Yu-Ting "Alyssa" Peng (khi đó vẫn là nhân viên Apple) để thảo luận sâu về các dự án phần cứng bí mật. Liu đã lợi dụng một lỗ hổng xác thực hiếm gặp trên mạng nội bộ Apple để truy cập trái phép từ xa, tải xuống hàng tá tài liệu mật về các sản phẩm chưa ra mắt, thông số kỹ thuật và dữ liệu dự án độc quyền. Khi bà Peng chuẩn bị đầu quân cho OpenAI vào tháng 4, Liu đã hướng dẫn và hỗ trợ bà sao chép các tập tin này mà không bị hệ thống an ninh phát hiện.

Chiến thuật tuyển dụng "mờ ám" của OpenAI

Theo đơn kiện, hiện có hơn 400 cựu nhân viên Apple đang làm việc tại OpenAI. Apple cáo buộc Tang Yew Tan đã chủ động khai thác thông tin từ các ứng viên ngay trong quá trình phỏng vấn tuyển dụng cho OpenAI. Ông Tan bị cho là đã sử dụng các tên mã dự án mật của Apple để tạo lòng tin, yêu cầu ứng viên mang theo bản thiết kế CAD, nguyên mẫu sản phẩm và tiết lộ thông tin về chuỗi cung ứng của Apple.

Ngoài ra, ông Tan còn hướng dẫn các nhân sự sắp nghỉ việc tại Apple trì hoãn thông báo nghỉ để thu thập thêm thông tin, đồng thời khuyên họ tuyệt đối không ký bất kỳ văn bản cam kết nào khi làm thủ tục thôi việc tại Apple.

Sử dụng trái phép công nghệ và phản hồi từ các bên

Apple cáo buộc OpenAI và IO Products đã sử dụng trái phép các quy trình thiết kế công nghiệp độc quyền liên quan đến hoàn thiện bề mặt kim loại bằng cách đánh lừa đối tác liên kết. OpenAI cũng bị cho là đã tiếp cận nhà cung ứng pin và nguồn điện của Apple, sử dụng các thuật ngữ nội bộ chuyên biệt chỉ người trong cuộc mới biết để khai thác thông tin.

Đáp lại những cáo buộc gay gắt này, đại diện OpenAI tuyên bố phủ nhận: "Chúng tôi không hứng thú với bí mật kinh doanh của những công ty khác. OpenAI vẫn tập trung vào xây dựng những công nghệ đổi mới và mang lại lợi ích cho tất cả mọi người".

Ảnh hưởng tới người dùng Việt Nam

Vụ bê bối pháp lý này có thể tác động trực tiếp đến người dùng thiết bị Apple tại Việt Nam trong thời gian tới. Hiện tại, Apple đang tích hợp các mô hình trí tuệ nhân tạo của OpenAI (như GPT) vào hệ thống Apple Intelligence trên iPhone, iPad và Mac.

Nếu vụ kiện diễn biến căng thẳng và Apple quyết định chấm dứt hoặc hạn chế hợp tác với OpenAI để bảo vệ quyền lợi, các tính năng AI thông minh dự kiến cập nhật trên hệ điều hành iOS/iPadOS có thể bị trì hoãn, thay đổi nhà cung cấp hoặc giới hạn tính năng tại thị trường Việt Nam.

Có nên chờ mua sản phẩm?

Đối với người tiêu dùng đang có ý định mua các sản phẩm mới của Apple như dòng iPhone thế hệ mới hay Apple Watch để trải nghiệm công nghệ AI, vụ kiện này là một yếu tố đáng cân nhắc nhưng không nên quá lo ngại:

• Về phần cứng: Các sản phẩm phần cứng của Apple vẫn giữ nguyên chất lượng hoàn thiện và hiệu năng đỉnh cao vốn có, không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi tranh chấp pháp lý này.
• Về tính năng AI: Apple hoàn toàn có đủ tiềm lực tự phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) chạy trực tiếp trên thiết bị (on-device AI) hoặc chuyển sang hợp tác với các đối tác khác như Google (Gemini). Do đó, bạn vẫn có thể yên tâm mua sắm các thiết bị phần cứng mới nhất của Apple mà không cần phải trì hoãn kế hoạch mua sắm quá lâu chỉ vì vụ kiện này.

Nguồn tham khảo

VnExpress - Apple cáo buộc gì OpenAI?